Ayazma, Pınar ve Çeşmeler

MendereS

Admin
Administrator
Mesajlar
765
Beğeniler
2,323
Puanları
98
#1
Ülkemizdeki pınar, çeşme gibi su kaynaklarının Rum Ortodoksları tarafından kutsallaştırıp bir kült yeri haline getirdikleri yerlere ayazma denir.

İncil’ de “mübarek, kutsal yer” manasına gelen bu kelime, sonraları içinde kutsallaştırılmış su bulunan yerleri ifade etmek için kullanılmıştır. Bu su kuyu, pınar. su gözenekleri olabileceği gibi sızma veya damlama, hatta birikme suretiyle de meydana gelmiş olabilir.

Türklerde ise ayaz yani soğuk kelimesine ‘ma’ eklenerek ayazma adını almıştır.

pınar, ayazma.jpg


Daha önceki dönemlerde ise putperestlik su kaynakları birtakım su perileriyle ilgili olduklarına inanmışlardır. Hatta her suyun ve bilhassa denizlerle ırmakların canlı birer varlık olduklarına inanmışlardır. bu yüzden de deniz ve akarsuların birer tanrıları olduğu kabul edilmiştir. Hristiyanlık ta ise bilhassa Ortodoks (Doğu Hristiyanları ) topluluğunda su çıkan çeşitli yerlere (kuyu, kaynak. pınar) bir aziz veya azizenin adı verilerek buralar onun manevi koruyuculuğuna bırakılmıştır. Halk genellikle bu suların himayesinde bulundukları aziz veya azize sayesinde insanlara yardımcı olduklarına ve mucizevi tedaviler yaptıklarına inanırdı.

Ayazmalar onların hassas güçlerine inananlar tarafından her zaman ziyaret edilmekle beraber Ortodoks takviminde o ayazmaya adını veren aziz veya azizenin yortu gününde çok kalabalık bir cemaate açık olur ve bütün gün ayazmanın önünde geçirilirdi. Bu sırada burada büyük bir dini ayin de yapılırdı. Suyunun şifalı olduğuna inanılan bazı ayazmaların Hristiyanlarla birlikte Müslümanlarca da ziyaret edildikleri ve onların suyundan bazı dertlere şifa umulduğu bilinmektedir.

Başlangıçta az sayıda olan ayazmaların Osmanlılar döneminde büyük bir hoşgörü ile çoğalmalarına göz yumulmuştur. O kadar ki hemen hemen her pınar, her su bir ayazma mahiyetini almıştır.

Osmanlı idaresinin son yıllarında Rumlar bir yerde biraz kuvvetlenip kiliseler inşa etmeye başlayınca Osmanlılarda buna karşılık su kaynaklarını takdis ettirerek, bunlara aziz ve azizelerin adlarını verip, uydurdukları bu koruyucuların renkli resimlerini buralara asmak suretiyle ayazma haline sokmakta ve bu suretle de bağış toplamaya başlamıştır..

Rum Ortodoks topluluğunda adeta bir çılgınlık halini alan bu tutum, ruh hastalıkları uzmanlarını ilgilendiren bir klinik vaka ve bir sabit fikirdir. “Bereket ki bu davranışa Türkler kayıtsız kalmaktadır. Yoksa nerede ise artık Hristiyan takdisinden geçmemiş pınar kalmayacağından, Müslümanlar, dinlerine karşı gelmeksizin içecek su bulamayacaklardır.

Kilise bahçesinde doğal kayanın oyulması ve işlenmesiyle oluşmuş, ortasında suyun tabandan kaynadığı esas ayazma mekanından ibarettir. Burası, içine merdivenle inilen kare planlı bir yer olup üstü kubbe biçiminde yontulmuştur. Bizans devrine ait olduğu şüphe götürmeyen bu yapıların bir ayazma olduğu , kilisesinin apsisindeki büyük kemerde boya ile yazılı kitabede de belirtilmiştir.

Bazı kiliselerdeki ayazmalar kubbeli basit bir mekandan ibaret olup burada da kutsal su tam ortada tabandan çıkacak şekilde tasarlanmıştır.
 

R00T

ProfessionaL
Süper Moderatör
Mesajlar
1,689
Beğeniler
2,375
Puanları
118
#2
Demek çeşmeler bu sebepten önemli .Emeğinize Sağlık ustam.
 

R00T

ProfessionaL
Süper Moderatör
Mesajlar
1,689
Beğeniler
2,375
Puanları
118
#3
Konu Ayazma çeşme ve pınarlar olmuşken .Ayran pınarı hakkında da biraz paylaşım yaparsanız iyi olur.
 

MendereS

Admin
Administrator
Mesajlar
765
Beğeniler
2,323
Puanları
98
#5
mesela 3 çeşme vardır yada 3 pınar diyelim. paranın hangisinde olduğunu nereden bileceksin ? tabiki ayazma olandan bileceksin. her çeşme ayazma değildir sen ayazma olana bakacaksın. osmanlı dönemizde pınarların çoğu ayazma olmuş ama önceleri aynı değildi. tabi normal pınardada olur ama ayazmalar daha değerlidir.
 
Üst Alt