Haçın Sembolik Anlamları

MendereS

Admin
Administrator
Mesajlar
809
Beğeniler
2,646
Puanları
98
#1
Orta çağ Hıristiyanlık tarihinde birkaç yüzyıl boyunca, “haç almak/tak-mak” tabiri, “kendini kafirlerle savaşa adamak” anlamına gelir olmuştur. Aynı şekilde zamanla haç, kilise içerisinde hiyerarşik bir sembol halini de almış ve papalık tacına, kardinal külahına ve piskopos ayin başlığına tekabül eder hale gelmiştir. Yani, papa dikey kısmın üzerinde üç yatay parçası olan haç taşırken, kardinal ve baş piskoposlar 2 piskoposlar ise bir yataylı haçlar taşımaya başlamışlardır. Günümüz Katolik Kilisesi de haça; “Selam tek umudumuz ey Haç!” diye şarkılar düzerek ona saygı göstermekte, Tanrı ile insanlar arasındaki tek arabulucu olan Mesih’in Haçını tek kurban olarak kabul etmekte ve haç dışında göğe çıkılacak başka bir merdiven yoktur/ 2 demektedir.

Birçok doğu kökenli mitolojide haçın insanların ruhlannın Tanrı’ya ulaşmasını sağlayan ve dünyanın merkezinde bulunan bir köprü veya merdiven olarak kabul edildiğini de görmekteyiz. Haçın ağacı ile ilgili bazı versiyonlarda onun yedi cenneti temsilen yedi çentik/çıkıntı taşıdığı da yazılmakta dır. Kilise babalarına ait ve ibadet biçimlerine ilişkin çok sayıda metin, haçı bir merdivene, bir sütuna veya bir dağa benzetmektedir. Bu da haçın, Dünyanın Merkezi simgesi olaraiz Kozfnilc Ağaçla özdeşleştirilmiş olduğu anlamına gelmektedir. Çünkü gölde iletişim haçla (merkezle) kurulmalzta ve bu arada Evren’in tümü de kurtulmaktadır.

Martin Lings’e göre, geometrik sembollerin diline çevrildiğinde; kut-sallık ve tevazu haçın baş ve ayağıyla gösterilirken, ilahi salabeti yansıtan adalet ve diğer faziletleri içine alan Celal sıfatı sol kol ile, ilahi rahmetin bütün yansımalarını içeren Cemal sıfatı ise sağ kol ile ifade edilmektedir. Bütün faziletleri ve kutsallığı içeren Celal, mutlak ve ebedi olanın bir yansıması olup, haçın dikey kısmı ile ifade edilirken, açıkça bütün faziletleri içeren, Tanrının sonsuz zenginliklerini ve cömertliğini yansıtan Cemal, yatay kısmın genişliği ile gösterilmektedir. El ve ayakların bir merkezde kesişme* siyle haç aynı zamanda birliğin, bütün yönlere işaret ederken de bütünlüğün bir ifadesi olmaktadır. Aynca bu şekilde, tek ve bütün olan Tanrının suretin-de olma olgusunun başka bir yönü de göze çarpmaktadır.

“Sahih/Ortodoks İman Hakkında Yüz Makale” adlı eserinde Yuhannaed-Dımeşki haçın kutsallığı hakkında şunları yazmaktadır: “Ha çın dört yönü Tanrının kudretinin birleştiği bir sembol olarak yükseklik, derinlik, uzunluk ve genişliğe; yani görünür görünmez bütün yaratıklara işaret eder. Sünnet olma nasıl ki İsrailoğullarının bir özelliği ise, haç çıkarmak da Hristiyan ile Hristiyan olmayanı, inananla inanmayanı ayırır. O, şeytana karşı bir silah ve kurtuluştur. Bu yüzden haça secde etmek/saygı göstermek zorunludur; çünkü o, İsa’nın işaretidir. Burada secde edilen haçın maddesi veya resim değil, bizzat Mesih’in kendisidir. Haç Tanrının Firdevs (cennetin) e diktiği hayat ağacından bir simgedir. Yakub iki oğlunu kutsarken bunu, iki elini haç şekline getirerek yapmıştır. Kızıldeniz’i ikiye yarıp kavmini kurtardığı ve Firavun’u boğdurduğu zaman Musa’nın elindeki asa haç şeklindeydi. Aynı asa ile acı suyu tatlı yapmış ve bu haç daha sonra Harun’a kalmış ve kullanmıştır”.

Aslında bütün bunlar şunu ortaya koymaktadır ki, önceleri olumsuz bir anlamı olan haça germe eylemi, Hz. İsa’dan yaklaşık dört yüzyıl sonra Hristiyanlar arasında kutsal bir veçheye bürünmüştür. Haça germe fiilinin dün yanın/insanın kurtuluşuna vesile olduğu düşüncesi, ister istemez, bu eyleme ait çeşitli figürlerin de kutsallaştırılmasını beraberinde getirmiştir. İşte bu noktada, seküler bir eylemin kutsiyet kazanma süreciyle karşılaşmaktayız. Dolayısıyla, haçın faziletlerine dair anlatılan hikayeler, hem bu kutsallaştırma sürecine işaret etmekte, hem de Hristiyanların inançlarını rasyonalize ve popülarize etmelerine destek vermektedir.

Hıristiyanlıkta Yaygın Olarak Kullanılan Diğer Semboller ve Haç Figürleri

1- Anehor (lenger veya gemi demiri); güven, ümit ve ebedi kurtuluşu sembolize eder ve “can lengeri gibi emin ve metin olan o ümidimiz vardır kt perdenin iç tarafına girer oraya önden giden im iz) İsa) Melkisedek tertibi ebedi yen baş kahin olarak girmiştir ” mesajından dolayı büyük bir öneme sahiptir. Bir Hristiyanlık sembolü olarak kullanılan bu işaret, zorluk ve zahmetle-re karşı umut ve imanı gösterir. Bu demir çapalar zamanla gelişerek 3. yüzyılın başında haça benzer bir şekil almaya başlamıştır. Haça gerilmeye işaret etmesi için de bazen üzerine balık figürü yerleştirilmiştir. (Bkz. Şekil 1).

2- Balık; ilk dönem Hıristiyanlığında İsa’yı sembolize eden en önemli motiflerden biri olarak görülmüştür Yunanca’da “Iesous Christos Theot.J (Kurtarıcı Tanrının Oğlu İsa Mesihi) cümlesinin ilk harfleri, yine Yunanca’da balık demek olan ICHTHYS ismini teşkil etmektedir. Bundan dolayı ilk dönemlerde yaygın olarak kullanılmıştır.(Şekil2).

3- Kuzu: İsa, Tamı Kuzusu olarak görülmektedir. (Şekil 3).

4- Beyaz Güvercin: Kutsal Ruhun sembolüdür. Genel olarak b~ ve umu-dun da işaretidir. (Bkz. Şekil4).

5- Tavus: İsa’nın yeniden dirilişinin bir sembolü olarak kabul edilmektedir. St.Augustin tavusun etinin uzun süre bozulmadan sağlam olarak kaldığı*
nı ifade etmiştir. (Şekil 5).

6- Pelikan; keffaretin ve kurtuluşun bir sembolü olup duvar resimlerinde, fresklerde ve cam boyamalarda çok kullanılmaktadır. Ayrıca inanışa göre, Pelikan kendisini yaralayıp, ölmemesi için yavrusuna kanından vermektedir. Bu ise, İsa’nın insanın kurtuluşu için kendisini feda etmesine işaret etmektedir. (Şekil 6).

7- Gemi: Nuh’un gemisine bilmeyenlerin yok olması gibi, Hristiyan olmayanların da kurtuluşa veremeyeceğine göndermede bulunmakta ve havarilerden Petrus’un balıkçılıkla uğraşmasından dolayı ilk dönem kilisesi bunu bir sembol olarak kullanmıştır (Şekil 7).

8- Anahtarlar: Papalığın güç ve otoritesinin bir sembolü dür. “Göklerin melekutu anahtarlarını sana vereceğim, yeryüzünde bağlayacağın her şey göklerde bağlanmış olur ve yeryüzünde çözeceğin her şey göklerde çözülmüş olur” eldinde Mesih’e gelen hitaptan ilham alınmıştır. (Şekil 8).

9- X ve P harfleri; Christos kelimesinin ilk harflerini gösterdiği için kutsal bir sembol olarak kabul edilir. Hristiyan kaynaklarında çoğunlukla Yunanca İsa Mesih’in ilk harflerinden oluşan X P harflerini görmekteyiz ki buna Aziz Andrew haçı da denilmektedir. Çünkü geleneğe göre Aziz Andrew bu şekilde haça gerilmiştir. (Şekil 9).

10- Alfa Omega: Yunan alfabesinin. ilk ve son harfleri olup İsa da “İlk ve Son”96 olarak nitelendirildiği için Mesih’i sembolize eden önemli bir işarettir. (Şekil 10).

11- IHS sembolü IHESUS’un kısaltılmış şeklidir ve çok yaygın bir sembol olup Ortaçağ’da ”İsa’nın Adıyla” bu tarzda söylenmekteydi. Popüler inanışta yaygın olan “Iesus Horninuro Salvator” (İnsanlığın Kurtarı* cısı Mesih) veya “In His Service” (Onun Hizmetinde) monogramlarıyla bir ilgisi yoktur. (Şekil ıı).

12- T harfi (crux commisa veya tau) şeklindeki bu sembol Tertullian. tarafından haçın gerçek formu olarak kabul edilmiştir. İsa geldikten sonra inanan herkesin alnı, Kudüs’te bu şekilde damgalanacaktır. Zaferi sembolize eden bu harf bayrak, sancak ve amblemlerde görülen Yunanca bir harftir. İkinci yüzyıldan kaldığı bilinen bir metinde “T harfi şeklindeki haç nimet, lütuf ve kerem demektir” ibaresi geçmektedir. Birçok kilise babası da T har-fiyle İsa’nın haça gerilmesi arasındaki ilişkiye değinmişlerdir. Bu figüre 2. yüzyıldan kalma zindanlarda sıkça rasdanmaktadır. (Şekil ı2).

13- Crux immisa veya Latin haçı Hristiyanlık dünyasında çok yaygın olarak kullanılmakta ve İsa’nın bu şekildeki bir haçta öldüğüne inanılmakta dır. (Şekil ı3).

14- Bizans haçı: Doğu Katalik ve Doğu Ortodoks Kiliselerince kullanılmakta ve üstteki ikinci haç INRI yazısını, alttaki de İsa’nın çarmıhta ayaklarını koyduğu yeri gösterir. (Şekil l4).

15- Slav haçı: Doğu Katolik ve Rus Ortodoks Kiliseleri tarafından kullanılan ve Bizans haçına benzeyen bir semboldür. Tek farkı alttaki dayanağın diyagonal olmasıdır. Bu şekildeki yana yatış Mesih’in çarmıhta iken çektiği elem ve ızdırabın sonucudur. Ayrıca düşük tarafın günahkarları ve cehennemi, yüksek tarafın ise göğü ve cenneti işaret ettiğine inanılır. Diğer yandan düşük taraf İsa ile birlikte asılan kötü hırsızı, yüksek taraf ise, cennette onunla birlikte olacağına inanılan iyi hırsızı temsil etmektedir. (Şekil ı5).

16- Yunan haçı: Hristiyanlığın baskı gördüğü dönemlerde çok kolay saklanmaya müsait olması yönüyle öne çıkmış ve daha sonra da devam etmiştir. (Şekil ı6)

17- Kudüs haçı: Haçlıların ha çı olarak da adlandırılır. Avrupalılar Haçlı Seferleri esnasında Müslümanlarla savaşırken Hristiyan askerlerin omuzlarında ve bayraklarında taşıdıldarı bir haç sembolüdür. Beş Yunan haçından oluşmaktadır. (Şekil ı7).

18- Malta haçı; şövalye Aziz Yuhanna’nın faaliyetlerini ve kuruluşunu temsil eder ki, Kudüs’e gelen Hristiyan hacılara hizmet eden ve Haçlı Seferleri esnasında da askerlere yardımda bulunan bir kişidir. Haçın her bir ucun-dald iki sivri yönlerin toplamı sekiz etmekte ve bu da İsa’nın Dağdald Vaazı’nın ilk seldz emrine delalet etmektedir.99 Acı çekme, haçın alttald ucu; umut, zirvesi; çaba, yatay kol un sol uç noktası ve inayet, kol un sağ uç noktası olarak da yorumlanmaktadır. (Şekil ı8).

19- Vaftiz haçı; ild Yunan haçının iç içe geçmiş şeklinden ibaret olup, Christ’in ilk harfi olan X, vaftizin ve yeniden doğuşun sembolüdür. İlk Hıristiyan yapılarında Yunanca Mesih (Xristos) isminin ilk harfini göstermek üze-re X harfi bazen bir balık tarzında resmedilmiştir. Bazen de I ve X harfleri ki her ikisi de Yunanca Mesih İsa (Iesus Xristos) deyiminin ilk harfleri olarak kullanılmıştır. (Şekil ı9).

20- Calvari haçı; iman, ümit ve sevgiyi simgeleyen üç hasarnaklı bir haçtır. (Şekil 20).

21- İncil haçı; alttaki dört basamakta Dört incili göstermektedir. (Şekil 21).

22- Crux decusatta veya Aziz Andrew haçı; Roma rakamlarından lü’u göstermekte ve bu din adamının bu tarzda bir haç taşımasından dolayı böyle adlandmlmıştıı: (Şekil 22).

23- Kelt haçı; İrlanda ve İskoçya bölgelerinin Hıristiyanlaştınlmasını sirngelernekte olan genellikle taştan haçlardır. (Şekil 23).

24- Petrus haçı; Aziz Petrus öldürüleceği zaman İsa’ya saygısından dolayı onun gerildiği haçın tam tersi bir haçı tercih etmiştir. Bu haç ters çevrilmiş bir Latin haçını andırmaktadır. Son dönemlerde Satanistler de bu haçı kullanmaya başlamışlardır. Çünkü Satanist akımların ayinlerinin bir çoğu, Katolik ayinlerinin alaya alınmış bir uygularnasıdır. Ters çevrilmiş haç, baş aşağı edilip hakarete uğratılmış İsa ve yakarışlarda Tarırı’nın yerine konmuş İblis bunun örneklerindendir. (Şekil24).

25- Papalık haçı; Papanın Roma’nın başpiskoposu, Batı’nın patriği ve havarilerin reisi Petrus’un varisi olması şeklindeki üçlü fonksiyonu temsil etmekte ve haçın üst ucunda üç yatay şerit bulunmaktadır. (Şekil 25).

26-Lorainne haçı; başpiskopos ve patrikler tarafından kullanılan üstte · iki şeridi olan bir haçtır. (Şekil 26).

27- Çoban; bazı ilk dönem belgelerde İsa’ya işaret etınektedir. Buna göre İsa etrafında birçok hayvanların bulunduğu iyi bir çoban olarak resmedilmiştir. Genelinde kucağında bir veya bazen de sağında ve solunda altışar kuzu, üstünde de güvercin ve değişik kuşlada gösterilir. (Şeki1 27).

Bunların dışında, göz (Tanrının her şeyi bilip görmesi),

alevler (Kutsal Ruh), kaya (bazen İsa, bazen de kilise),

çan (bağlılık ve ihtimam),

mum (İsa’nın dünyanın ışığı olması),

buhur (İsa’nın fazilet ve marifeti, azizlerin duaları. Buhur ilahi otoritenin bir göstergesi olarak Yahudilik’te de önemli bir sernboldür),

zeytinyağı (merhamet ve bağışlama) da Hristiyanlıkta görülen diğer önemli dinsel semboller olarak öne çıkmaktadır.

Diğer yandan, Hristiyan sanatında kutsal balık, şarap ve bir sepet ekmek Evharistiya’yı ve Son Akşam Yemeğini temsil etmektedir.

tüm-haçlar-hıristiyan.jpeg
 

R00T

ProfessionaL
Administrator
Mesajlar
2,248
Beğeniler
3,277
Puanları
118
#2
20170817_181655.jpg
20170817_181655.jpg

3 numara ve 7 numaralar benden olsun beraber.3 numara daha çok karacaya benziyordu bizzat dokunmuşumdur müthiş kabartma çalışma.Lütfen dikkat ile inceleyiniz.Nadirattan bulunur.
 

R00T

ProfessionaL
Administrator
Mesajlar
2,248
Beğeniler
3,277
Puanları
118
#3
1 numarada varda tahribat gördüğü için paylaşmadım.Arşivde nerdeyse hepsi var diyebilirdim.
 

MendereS

Admin
Administrator
Mesajlar
809
Beğeniler
2,646
Puanları
98
#4
bu brim değil başka bi araştırmacının yazısı. arşivden buldum. dikkat ederseniz haç sembollerinin hepsi bizim define işaretlerinin aynısı. mesela t harfi, gemi çapası bunlarda birer haç çeşitidir. kuzu, pelikan, anahtar bunlarda birer haç. tabi bunların olduğu yerde para varki o kadar zahmet çekilip haç yapılıyor. korusun diye :)
 

R00T

ProfessionaL
Administrator
Mesajlar
2,248
Beğeniler
3,277
Puanları
118
#5
Eyvallah ustaların ustası.Demiştim gemi çapasını kimse inanmamıştı bana.Bu çapa Yüksek yönetici kesimin mezarların yanı başındaydı.
 
Üst Alt