Kadıkıran Mehmet Ağa, Eşkiya

MendereS

Admin
Yönetici
Administrator
22 Eki 2017
1,182
4,326
118
Eylül 1833 başında Konya’da zuhur eden Kadıkıran, çok sayıda süvari askeriyle Ankara üzerinden Çankırı’ya gelmiştir. Çankırı şehrine girmeksizin bütün kazalara odabaşı tabir ettiği 20-25 atlı askerlerini göndermiştir. Bunlar her kazadan at, eşya ve her köyden 300 ile 1000 arasında para toplamıştır. Kadıkıran, “mutlaka Çankırı şehrine gireceğim ve 7’den 70’e bütün ahalisini katledeceğim” tehdinde bulunmuşur.

Kadıkıran’ın gurubu her gün yeni katılan eşkiyalarla büyümektedir. Asiler, Koçhisar ve Tosya kazalarınada girip eşya, at ve para toplamışlardır. 20 gün burada kalan Kadıkıran daha sonra Kastamonu sancağına girmek istemiştir. Ancak sonra vazgeçerek Çorum sancağındaki İskilip kazasına gitmiştir. Mütesellime göre Kadıkıran’ın İstanbul’daki adamları, Kadıkıran hakkında bir şikâyet olduğunda haber vermekteydi. Kadıkıran ise şikâyetçi olan ahali üzerine askerlerini göndererek cezalandırıyordu.

Ağustos 1833’de Kütahya; Kadıkıran’ın bir kaç süvarisinin Karahisar’a tabi Çobanlar köyüne gelerek kahve, duhan akçesi adıyla mal ve para soygunları yapmıştır.. Kadıkıran’ın adamları 2000-3000 değil ancak 700-1000 kadardı.

Delilbaşı Kadıkıran Mehmed Ağa’nın isyanı ve eşkıya tarzı eylemleri Osmanlı Devleti’nin en buhranlı dönemlerinden birinde vuku bulmuştur. Delilbaşı olarak valilerin hizmetinde bulunan Kadıkıran delilliğin ilgasından sonra siyasi, ekonomik, askeri karışıklıklardan yararlanmış, köy ve kasabalar basarak ahaliden zorla para ve mal toplamıştır. Kadıkıran’ın Anadolu’nun pek çok yerinde vuku bulan isyanlardan birine katılmasından korkulduğundan ahaliye yönelik olarak uyguladığı şiddet eylemlerine belli bir süre ses çıkarılmamış ve oyalanmıştır. İsyan eden eşkıyaların önce mahalli güçlerce bastırılması, olmazsa merkezden bir vezir tayin edilerek bertaraf edilmesi, o da olmazsa pazarlıkla mansıp vererek affedilmesi politikaları Kadıkıran isyanında da uygulanmıştır. Üç ay mutasarrıf, mütesellim ve voyvodalar tarafından sıkı bir takibe uğrayan Kadıkıran önce Bağdat sonra İran tarafına kaçmaya çalışmış, ancak başarısız olmuştur. Kadıkıran ve adamları Aralık 1833 yılında Rusya topraklarına sığınmıştır. Ancak o dönemde Osmanlı Devleti ve Rusya arasında dostane münasebetler olduğundan hemen yakalanıp teslim edilmişlerdir. Kadıkıran ve adamları donanmada küreğe konularak cezalandırılmıştır.

Kadıkıran Mehmed Ağa isyanı hakkında arşivlerde çok az bilgi yer almaktadır. Bu bakımdan başlıca kaynağımız Başbakanlık Osmanlı Arşividir. Aslına bakılırsa kadırgalı çok büyük eşkiya gurubu ve çokta büyük soygunlar yapmıştır.
 
  • Beğen
Tepkiler: Ahmet1977 ve R00T

R00T

ProfessionaL
Yönetici
Administrator
14 Ocak 2019
5,344
10,229
118
Görünüşte müslaman dimi.Ama malları ne teknikte nereye gömdü .Stili tarzı acep neydi bu namusuz eşkiyanın.